Hij zit er nog steeds

Hoewel we dit jaar nog nauwelijks winter hebben gehad en je tot een uur of drie de deuren open kunt laten staan omdat het buiten warmer is dan binnen, is de winter voor de vogels toch nog niet helemaal voorbij. Iedere nacht slaapt de Zwarte roodstaart (Phoenicurus ochruros) nog op een smal richeltje van de balken op het overdekte terras. En zolang hij dat doet, en nog niet vertrokken is, moet er normaal gesproken nog iets van winter komen.

Om opmerkingen over de stierenkop te voorkomen, ik ben geen voorstander van stierenvechten maar weet ook dat door het verbieden van stierengevechten het prachtige ras van de Spaanse vechtstier zal uitsterven. Lees Argumenten voor en tegen stierenvechten op Wikipedia. 

De Zwarte roodstaart levert op zijn beurt het dagelijkse gevecht om voedsel. Deze ca. 15cm. grote vogel leeft van insecten en vruchten. Het is een trekvogel met een sterk uiteenlopende habitat. Sommige leven in oude steden en dorpen of op industrieterreinen en in ruïneuze gebouwen. Anderen op afgelegen kliffen en in bergkloven ver van stedelijke invloeden. Nu ik de tekst terug lees hoop ik niet dat hij het overdekt terras heeft uitgekozen omdat mijn huis een ruïneus gebouw zou zijn. 

Het is maar wat je lekker vind

Mijn keus zou het niet zijn, maar deze Hop (Upupa epops) is geweldig in zijn hopjes met een heerlijke larve. Gelukkig komen deze prachtige vogels nog voor aan de Spaanse Costa-Blanca. Wat op zich vreemd is, want ze zijn gek op mest en composthopen en die zijn met de bouw van de duizenden villa’s en appartementen grotendeels verdwenen. Hij staat als verdwenen op de Nederlandse en Vlaamse rode lijst. Internationaal is het geen bedreigde soort, en staat dan ook als niet bedreigd op de internationale IUCN-lijst. 

Witkopeend (Oxyura leucocephala)

Het begint vervelend te worden maar er komen helaas steeds meer zeldzame vogels, ook de Witkopeend staat op de internationale rode lijst als bedreigde diersoort. Aan het begin van de 20ste eeuw waren er nog 100.000 witkopeenden terwijl dit aantal in 1991 werd geschat op 19.000. Tussen 1990 en 2007 is de populatie waarschijnlijk verder afgenomen tot minder dan 10.000 exemplaren. In Italië, Frankrijk, Hongarije, de meeste Balkanlanden, Israël en Egypte is de soort uitgestorven. 62% van de overgebleven populatie overwintert in Turkije. Maar er is nog een ander probleem, de aan de Witkopeend verwante Rosse stekelstaart uit Amerika heeft zich gevestigd als exoot in Europa. Doordat deze Rosse stekelstaart in de vrije natuur hybridiseert met de zeldzame Witkopeend, dreigt deze nu uit te sterven. Er worden daarom plannen gemaakt om de Rosse stekelstaart in Europa te gaan bestrijden. Voor jagers die het niet zo nauw nemen is de Witkopeend een willige prooi, hij vliegt niet gemakkelijk op en zoekt eerder zwemmend dan vliegend naar dekking. 

De Witkopeend is een vogel uit de familie Anatidae (Zwanen, ganzen en eenden). Een volwassen exemplaar is ongeveer 45 centimeter groot en is daarmee iets kleiner dan de Wilde eend. De woerd heeft een zwarte kruinstreep en een zwart omrand oog en voor de rest een zuiver witte kop. Hij heeft in de broedtijd een grote, aan de basis gezwollen lichtblauwe snavel. De borst, flanken en rug zijn lichtbruin. Het vrouwtje heeft een dofbruin verenkleed. De witkopeend lijkt erg op de – kleinere - Rosse stekelstaart en verschilt daarvan door zijn opvallend grote snavel.

Plaatselijk kun je hem in Spanje nog aantreffen, zoals dit exemplaar wat ik in de provincie Cádiz kon fotograferen. In Nederland en België komt hij een enkele keer als dwaalgast voor, ook onlangs is er in Nederland op de Reeuwijksche Plassen een Witkopeend gespot. 

Weer een geringde vogel

Ik zag hem op een zandberg zitten, maar hij had mij natuurlijk al veel eerder gezien en ging dan ook onmiddellijk op de wieken. 

Bij het opstijgen van de vogel zag ik dat ook deze Vale gier (Gyps fulvus) een ring om had. Aangezien de Vale gieren al een paar keer naar Nederland en België zijn gevlogen is het dus best mogelijk dat de ring van deze Spaanse gier – zoals ik van het Nederlands blauwborstje in Spanje – in Nederland of België kan worden afgelezen. Het lijkt me trouwens een hele klus om deze krachtige vogels met hun scherpe snavels te moeten ringen. 

Met dank aan Willem Bil

De geoogste rijstvelden in de Marjal de Pego-Oliva zijn rommelig en nat. Door de - tot nu toe - warme winter zijn er veel muggenlarven en andere insecten. Honderden water en zangvogels – waaronder veel trekvogels - kunnen er voedsel vinden. Er zijn ook veel karpers en rivierkreeften achtergebleven op de velden. Soms, als een bruine kiekendief het riet afstruint, zie je tientallen kleine zilverreigers en koereigers de lucht in gaan om iets verder weer neer te strijken. Op de droge stukjes van de natte velden zie je witte en gele kwikstaarten, gras en waterpiepers, rietgorzen, rood en blauwborsten. Soms zie je in een flits een ijsvogel voorbij spurten. Hoog in de lucht staat een dwergarend en later op de dag zal ik nog een visarend zien die op een onbereikbare mast zit te foerageren. Tussen het riet verschuilen zich waterhoentjes, waterrallen en purperkoeten. In de bomen zitten torenvalken en hele kolonies tetterende spreeuwen. Als je naar de vogels kijkt zie je dat ze regelmatig een blik op de lucht werpen, beducht voor de roofvogels die constant patrouilleren en soms meedogenloos toeslaan. Ja, er is in deze tijd van het jaar veel te zien in de Marjal.    

De Blauwborst (Luscinia svecica) is een leuk vogeltje die je alleen maar in de winter in de Marjal de Pego-Oliva ziet en dan natuurlijk in zijn winterjas, ik heb hem zelfs nog nooit in de spetterende kleuren van zijn zomers pak gezien iets wat ik wel jammer vind. Ik richt me deze dag dan ook zoveel mogelijk op de blauwborst want straks is hij weer weg. Daar komt bij dat het gelukkig een beetje bewolkt is waardoor de foto’s niet van die harde contrasten hebben.

Als ik thuis kom en 's avonds de foto’s bekijk zie ik dat er foto van een blauwborst met een ringetje bij zit. Ik probeer het ringetje te ontcijferen maar dat is nog een hele klus. HEM – LLAND - 008 kan ik uiteindelijk lezen. LLAND zouden ze in Nederland, HOLLAND op de ring zetten? Ik weet het niet en na op internet een vogelringstation te hebben opgezocht kom ik terecht bij Vogelringstation (VRS) Menork in Lippenhuizen, Friesland . Een schot in de roos want daar is de zeer behulpzame Willem Bil - ringer 441 - aan verbonden die me anderhalve dag later laat weten dat de blauwborst afgelopen september is geringd in Nationaal Park de Groote Peel op de grens van Brabant en Limburg. Lees het hele verhaal op de site van Vogelringstation Menork.   Dank je, Willem!

Waterspreeuw (Cinclus cinclus)

De Waterspreeuw (Cinclus cinclus) is een zangvogel uit de familie van waterspreeuwen (Cinclidae). De waterspreeuw is een herkenbare vogel met een donkerbruin verenkleed en een opvallende witte borst. De vogel heeft korte vleugels en vliegt met snelle slagen – een beetje zoals een IJsvogel - vaak laag over het water. Waterspreeuwen zitten regelmatig nerveus op en neer wippend op een steen in het water. Het zijn vogels die normaal voorkomen bij zuurstofrijke snelstromende beken en rivieren. In Zuid en Midden-Europa tref je de ondersoort (Cinclus cinclus aquaticus) aan. Bruinrood op de buik en daardoor roodbuik waterspreeuw genoemd. Waterspreeuwen verblijven af en toe in Nederland. Het gebied tussen Haarlem en Zandvoort - de Amsterdamse waterleidingduinen - was in 2010 en begin 2011 het favoriete plekje van twee van deze bijzondere vogels. Het ging hier om de noordelijke variant, ook wel de zwartbuik waterspreeuw of gewone waterspreeuw genoemd. 

Als je de waterspreeuw in het ijskoude water van bergriviertjes ziet fourageren begrijp je niet waarom zijn veren niet doorweekt zijn. Hij komt boven water met een air van iemand wiens haar altijd goed zit, zelfs midden in het kolkende water zie je nog geen druppel op zijn verenkleed. Je kunt dat rustig een klein wonder noemen net zoals het feit dat hij zich staande weet te houden in kolkende en snelstromende watermassa’s. Maar ze hebben dan ook van moeder natuur een speciale aanpassing gekregen.

Bij het foerageren zijn bergbeekjes favoriet omdat het water daar meestal niet vervuild is en er zich op de stenige bodem veel zoetwaterinsecten ophouden.

Hij waadt, zwemt en duikt om insecten, kreeftachtigen en kleine visjes te vinden langs de waterrand of op de bodem van de stroom. Tijdens het duiken verplaatsen ze vaak de kiezels op de bodem, zoals de merels bladeren omdraaien om lekkere hapjes te vinden.

Een waterspreeuw heeft een rivierterritoria waar ze luid roepend langs vliegen. Als uitkijkpost gebruiken ze meestal dezelfde stenen in de beek of rivier maar ze maken ook wel gebruik van een tak in het water. Als je op zoek bent naar de waterspreeuw moet je goed op de die stenen letten waar je uitwerpselen op ziet, want op die steen komt hij meestal terug. Maar waar je de waterspreeuw ziet zijn vaak ook de Witte kwikstaart en de Grote gele kwikstaart aanwezig en ook die komen op dezelfde steen terug en ook die deponeren hun uitwerpselen op de steen. Maar dat is het leuke aan vogelen, soms moet je iets uitvogelen.  

De vogel is in die donkere rumoerige beekjes nog niet zo eenvoudig te ontdekken want met uitzondering van zijn spierwitte bef valt hij nauwelijks op tegen de stenen van de beek. Daarbij is hij behoorlijk snel, erg ongedurig en schuw.

Het nest bevindt zich altijd boven het water, onder een brug, overhangende steen of boomwortel, soms onder de trappen van een waterval. De 4-5 eieren komen na 16 dagen uit.

De meeste waterspreeuwen zijn standvogel, maar bij koud winterweer is er enige trek naar lagere gebieden of naar de kust. De waterspreeuw heeft een lengte van 18 cm., een spanwijdte van 25 tot 30 cm. en een gewicht van 55 tot 75 gram. Zijn status is kwetsbaar.  

   

Costa-Blanca, warme winter tot nu toe

Een heel enkele keer ziet de Costa-Blanca er in de winter uit zoals op de bovenste foto en doet ze haar naam eer aan. Maar tot nu toe is daar nog geen sprake van.

 

Ongemerkt werd het woensdag aan het strand van Moraira boven de 20 graden Celsius. Niet bevorderlijk voor de kerstsfeer maar weldadig voor oude botten.